Giới thiệu chung:
Tụ điện, còn gọi là capa, là một linh kiện được cấu tạo bởi hai bản cực đặt song song, có tính chất cách điện một chiều nhưng cho dòng điện xoay chiều đi qua nhờ nguyên lý phóng nạp.
Tụ điện được sử dụng rất nhiều trong kỹ thuật điện và điện tử, trong các thiết bị điện tử, tụ điện là một linh kiện không thể thiếu đươc, mỗi mạch điện tụ đều có một công dụng nhất định như truyền dẫn tín hiệu , lọc nhiễu, lọc điện nguồn, tạo dao động ..v.v...
Như đã biết, tụ điện có khả năng sạc/xả nhanh hơn pin, đồng thời quy trình này có thể lặp lại cả trăm ngàn lần. Tuy nhiên, pin ngược lại lại có khả năng lưu trữ nhiều năng lượng hơn tụ điện.
Hiện nay trên thị trường Việt Nam tụ điện đa số được nhập khẩu từ các quốc gia như Hàn Quốc, Trung Quốc, Đài Loan…
Sản phẩm có rất nhiều thương hiệu, mẫu mã đa dạng và phong phú, nhưng được ưa chuộng nhiều nhất là các hãng : Eunsung, Samwha,TL-Mặt trời đỏ, Dae Yeong, Shizuki. Sản phẩm capa tụ điện chủ yếu được tập trung mua bán sỉ ở Quận 5 TP.HCM.
Giới thiệu tính năng của các loại tụ:
• Capa Tụ ngậm ( hay tụ làm việc ) là tụ làm việc dài hạn với dòng điện và điện áp định mức. Tụ ngậm còn được gọi là tụ nhôm.
• Tụ đề ( hay tụ khởi động ) là tụ dùng tạo mômen khởi động cho động cơ , làm việc ở chế độ ngắn mạch
• Tụ vim đen có tính ổn định, chịu được cường độ dòng điện,tính chịu tải cao,cách điện tốt,tuổi thọ làm việc lâu dài,chất dịch trong tụ điện không rò rỉ, không gây độc hại,không gây ô nhiễm môi trường. Tụ vim đen chủ yếu được sử dụng trong tủ lạnh, máy điều hoà, máy bơm, máy phát điện, đồ gia dụng, các sản phẩm điện tử v.v..
Khi nào thì sử dụng tụ ngậm và khi nào thì sử dụng tụ đề?
Thực ra thì động cơ sử dụng tụ ngậm hay tụ đề là do nhà sản xuất tính toán và cho biết trị số. Vì sao? Vì khi quyết định sử dụng tụ đề thì người ta sẽ tính toán cho cuộn đề làm việc ngắn hạn. Còn thực tế thì người ta thường chọn theo kinh nghiệm . Với điện áp 220V thường người ta chọn tụ ngậm khoảng 25 đến 30uF. Nếu tụ đề thì chọn gấp 4 đến 6 lần.
Lưu ý : Điện áp làm việc của động cơ quyết định nhiều đến chọn tụ, và cần phân biệt rõ tụ ngậm và tụ đề.
Tại sao sử dụng tụ nhôm đặc?
Chất polymer dẫn điện được dùng trong tụ nhôm đặc giúp đạt được những đặc tính tuyệt vời sau :
• ESR(trở kháng tđ) thấp ở tần số cao
• Chịu đựng dòng điện thay đổi lớn
• Vòng đời dài hơn
• Khả năng chịu nhiệt cao
• ESR ở tần số cao - Bo mạch chủ mát hơn
ESR (Equivalent Series Resistance, trở kháng tương đượng) )thấp hơn, nghĩa là tiêu thụ năng lượng ít hơn – tụ nhôm đặc thực chất có thễ cung cấp trở kháng thấp hơn dù tần số cao hơn. Vì thế, tụ nhôm đặc ổn định hơn và sinh nhiệt ít hơn tụ hóa học thông thường.
Chịu đựng dòng điện thay đổi lớn – bo mạch chủ ổn định hơn
Dòng điện thay đổi tiếp nhận dòng điện switching cao hơn, trong đó điện switching đóng vai trò quyết định trong việc thiết kế phần nguồn điện bo mạch chủ. Tụ nhôm đặc có điện dung tốt hơn trong điện thế switching nên góp phần rất lớn cho mạch chủ ổn định hơn so với tụ hóa học thông thường.
Vòng đời cao hơn - Bo mạch chủ bền hơn
Về vòng đời, tụ nhôm đặc có tuổi thọ dài cao hơn tụ hóa học, đặc biệt là trong điều kiện nhiệt độ họat động thấp hơn. Theo số liệu bảng bên dưới, ở 65°C thì vòng đời trung bình của một tụ nhôm đặc dài hơn đến 6 lần tụ hóa học. Về số năm thực tế thì tụ nhôm đặc sẽ có tuổi thọ xấp xỉ 23 năm, trong đó tụ hóa học sẽ hư hỏng chỉ sau ba năm. Rõ ràng, tụ nhôm đặc có tuổi thọ vượt xa tụ hóa học.